Badnjak se na Badnje veče svečano unosi u kuću i predstavlja jedan od najvažnijih simbola Božića u pravoslavnoj tradiciji. Njegovo unošenje nije samo običaj, već duboko simboličan čin koji najavljuje Hristovo rođenje, toplinu doma, zajedništvo porodice i nadu u plodnu i srećnu godinu. Domaćin unosi badnjak, domaćica ga dočekuje žitom, a deca i ukućani prate ritual pesmom, šalama i dobrim željama, čuvajući duh praznika koji se prenosi s kolena na koleno.
Na sam Božić, položajnik granom badnjaka džara vatru i uz blagoslovne reči domaćinstvu želi zdravlje, sreću, napredak i blagostanje tokom cele godine. Upravo zbog te uloge, badnjak se smatra svetim i blagoslovenim drvetom, koje ne bi trebalo tretirati kao običan otpad.
Ipak, nakon praznika, mnogi se zapitaju šta treba uraditi sa badnjakom. U savremenom životu, gde većina domaćinstava nema ognjište ili peć na drva, često se dešava da badnjak završi u kontejnerima, na trotoarima ili pored puta. Etnolozi i poznavaoci narodnih običaja ističu da se takav postupak smatra greškom, jer se time narušava simbolika i poštovanje koje badnjak ima u tradiciji.
Nekada se badnjak, nakon Božića, ložio u kućnom ognjištu, čime se simbolično zatvarao praznični krug i „trošila“ blagoslovena toplota koja je u dom unesena. Danas, kada to nije moguće, preporuka je da se badnjak vrati prirodi – na dostojanstven i simboličan način.
Najbolje je ostaviti badnjak pored nekog rodnog drveta u prirodi, u šumi, voćnjaku ili na mestu gde neće biti gažen niti ostavljen na betonu ili asfaltu. Time se, prema narodnom verovanju, simbolično obnavlja plodnost, životna snaga i ciklus rađanja, rasta i obnavljanja. Pre nego što se badnjak iznese, važno je ukloniti sve dodatke – kesu sa žitom, mali džak ili ukrasne elemente – kako bi se u prirodu vratio samo komad drveta, bez veštačkih materijala.
Badnjak se najčešće iznosi trećeg dana Božića, na praznik Svetog Stefana, ali u nekim krajevima običaj je da se čuva do Malog Božića ili čak do Nove godine po julijanskom kalendaru. Ne postoji strogo pravilo, ali je važno da se sa badnjakom postupa s poštovanjem i svešću o njegovom značenju.
Dakle, iako bacanje badnjaka u kontejner nije „greh“ u crkvenom smislu, u narodnoj tradiciji smatra se neprimerenim i pogrešnim. Badnjak nije samo drvo – on je simbol vere, porodice i nade, i zato zaslužuje da se posle Božića isprati na način koji čuva njegovu simboliku i duh praznika.
