- Safija Farkaš Gadafi, nekadašnja prva dama Libije, godinama je živela u luksuzu i važila za jednu od najuticajnijih žena u zemlji.
- Sa Muamerom Gadafijem upoznala se 1970. u Beogradu, u bolnici na Banjici, gde je radila kao medicinska sestra.
- U braku su dobili sedmoro dece, a posle pada režima 2011. Safija je napustila Libiju i završila u izgnanstvu.
Decenijama je Muamer Gadafi bio neprikosnoveni vladar Libije, zemlje koja je zahvaljujući ogromnim rezervama nafte važila za jednu od najbogatijih u Africi. Njegov privatni život bio je obavijen velom tajni, a posebnu pažnju javnosti oduvek je privlačila žena koja je godinama stajala uz njega – Safija Farkaš Gadafi. Nekadašnja prva dama Libije živela je u luksuzu, raspolagala ogromnim bogatstvom i važila za jednu od najuticajnijih žena u zemlji, ali se nakon pada suprugovog režima njen život potpuno promenio. Dok je Gadafi završio tragično, Safija je sa decom napustila Libiju i godinama ostala daleko od očiju javnosti.
Njena životna priča posebno je zanimljiva zbog navodnog porekla, koje se u pojedinim verzijama povezuje i sa ovim podnebljem, ali i zbog neobičnog načina na koji je upoznala budućeg supruga.
Dve verzije porekla žene koja je osvojila Gadafijevo srce
O poreklu udovice Muamera Gadafija postoje različite verzije. Prema jednoj, Safija ima hrvatske ili mađarske korene, na šta bi moglo da ukazuje njeno devojačko prezime Farkaš. Druga teorija govori da potiče iz plemena Barasa, koje nastanjuje istočnu Libiju, da je rođena u gradu El Bajda i da je pohađala medicinsku školu.
Prema pojedinim, doduše nepotvrđenim informacijama, Safija je rođena u Mostaru i potiče iz hrvatske porodice. Navodno se pre udaje zvala Sofija, a ime je promenila nakon što je postala Gadafijeva supruga. S druge strane, postoje tvrdnje da je odrasla u muslimanskoj porodici, da se oduvek zvala Safija, ali i da je njen deda bio Ivan Farkaš, austrijski školski okružni nadzornik.
Iako njeno poreklo nikada nije do kraja razjašnjeno, upravo ove priče učinile su je posebno zanimljivom javnosti na Balkanu.
Ljubav na Banjici: Kako je medicinska sestra upoznala libijskog lidera
Njena životna priča sa Muamerom Gadafijem počela je 1970. godine, i to u Beogradu. Kada je tadašnji libijski lider boravio u jugoslovenskoj prestonici, zbog upale slepog creva završio je u bolnici na Banjici.
Tamo je upoznao Safiju, koja je radila kao medicinska sestra. Prema priči koja se godinama prepričava, između njih se odmah rodila simpatija, a poznanstvo iz bolničkih dana ubrzo je preraslo u ljubav. Venčali su se iste godine, čime je počelo višedecenijsko zajedništvo koje će Safiju dovesti do samog vrha libijskog društva.
U početku se nije mnogo eksponirala u javnosti. Bila je prvenstveno posvećena porodici i deci, dok je njen suprug gradio političku moć i decenijama upravljao zemljom. Ipak, iza zatvorenih vrata, Safija je, prema brojnim navodima, imala znatno veći uticaj nego što se moglo zaključiti na osnovu njenog retkog pojavljivanja u javnosti.
Sedmoro dece, ogromno bogatstvo i život u raskoši
U braku sa Muamerom Gadafijem dobila je šest sinova – Hanibala, Mutasima, Sejfa el Islama, Hamisa, Sadija i Sejfa el Araba – kao i ćerku Ajšu. Gadafi je iz prvog braka imao sina Muhameda, a porodica je usvojila i dve ćerke.
Dok je njen suprug bio na vlasti, Safija je važila za jednu od najmoćnijih žena Libije. Iako se retko pojavljivala u političkom životu, njeno ime povezivalo se sa velikim bogatstvom, luksuznim nekretninama i poslovnim interesima.
Protivnici Gadafijevog režima optuživali su je da je živela u neverovatnom luksuzu, dok je veliki deo stanovništva bio suočen sa siromaštvom i ograničenim slobodama. U javnosti su se pojavljivale tvrdnje da je raspolagala ogromnim količinama zlata, čak oko 20 tona, kao i da je bila vlasnica avio-kompanije Buraq Air.
Pored toga, obavljala je i funkciju potpredsednice Organizacije prvih dama Afrike, što joj je omogućavalo kontakte sa uticajnim ženama širom kontinenta.
Koliko je porodica Gadafi zapravo bila bogata, pokušavali su da otkriju i međunarodni mediji. Vikiliks je svojevremeno objavio procene prema kojima je ukupno bogatstvo porodice dostizalo čak 110 milijardi dolara, dok se u pojedinim izveštajima navodilo da je Safiji pripadalo oko 30 milijardi dolara. Ipak, ove vrtoglavo visoke cifre nisu predstavljale zvanično potvrđen popis njihove imovine.
Bekstvo iz Libije i život u izgnanstvu
Sve se promenilo 2011. godine, kada je tokom pobune i građanskog rata srušen Gadafijev režim. Nekadašnji libijski lider ubijen je u oktobru iste godine, a njegova porodica našla se pred potpuno drugačijom budućnošću.
U trenutku kada je režim pao, imovina i računi Safije Gadafi, kao i drugih visokih libijskih zvaničnika, bili su predmet međunarodnih sankcija i zamrzavanja. Ona je tada već napustila Libiju zajedno sa delom porodice.
Prema izveštajima novinske agencije MENA, Safija je sa sinovima Muhamedom i Hanibalom i ćerkom Ajšom stigla u Alžir. Njihov odlazak iz Tripolija privukao je veliku pažnju, a pojedini izveštaji navodili su da je šest blindiranih Mercedesovih limuzina prešlo granicu. Alžirske vlasti dozvolile su im ulazak iz humanitarnih razloga.
Međutim, Alžir nije bio njihovo trajno utočište. Naredne godine Safija je dobila azil u Omanu, gde je nastavila život daleko od nekadašnjeg luksuza i političke moći koju je imala u Libiji.
U međuvremenu su se pojavljivale različite informacije o njenom boravištu, pa čak i tvrdnje da je jedno vreme bila u Nemačkoj, ali one nikada nisu pouzdano potvrđene.
Nekadašnja prva dama danas živi daleko od javnosti
Posle dramatičnog pada porodice Gadafi, Safija je gotovo potpuno nestala iz javnog života. Za razliku od pojedinih članova porodice koji su se povremeno pojavljivali u medijima, ona je uglavnom izbegavala intervjue i javne nastupe.
Žena koja je nekada živela u raskoši, raspolagala ogromnim bogatstvom i bila supruga jednog od najmoćnijih ljudi Afrike, danas je daleko od političkih zbivanja u zemlji u kojoj je provela najveći deo života.
Njena priča ostaje neobična i zbog mogućih veza sa Balkanom, ali i zbog ogromnog kontrasta između života koji je nekada vodila i sudbine koja ju je zadesila nakon 2011. godine. Od medicinske sestre koju je Gadafi upoznao u beogradskoj bolnici do žene koja je decenijama bila deo jednog od najmoćnijih političkih krugova Afrike – Safijin život obeležile su ljubav, bogatstvo, moć, ali i bekstvo i izgnanstvo.