Pege na koži najčešće nastaju kao kombinacija genetske predispozicije i izlaganja sunčevim zracima, što dovodi do pojačane proizvodnje melanina (pigmenta koji koži daje boju). One su uglavnom bezopasne promene na koži koje leti postaju tamnije zbog pojačanog izlaganja suncu, a njihov nastanak u velikoj meri zavisi od genetike.
Glavni uzroci i tipovi pega:
Sunčevi zraci (UV zračenje): Sunce podstiče melanocite da proizvode više melanina kako bi zaštitili kožu od oštećenja. Zbog toga pege postaju tamnije i vidljivije leti, a blede tokom zime.
Genetika: Nasledni faktor igra ključnu ulogu. Varijacije u određenim genima (poput MC1R gena) čine da se melanin skuplja u malim grupama umesto da se ravnomerno rasporedi. Zato su pege češće kod osoba svetlije puti, plave ili crvene kose.
Starenje (staračke pege): Poznate i kao solarni lentigo, ove pege nastaju kao posledica dugotrajnog izlaganja suncu tokom godina i češće se javljaju kod starijih osoba na delovima tela koji su stalno izloženi.
Hormonske promene: Mogu prouzrokovati pojavu tamnijih mrlja (melazma), što je čest slučaj tokom trudnoće, korišćenja oralne kontracepcije ili terapije lekovima.
Upale ili povrede kože: Hiperpigmentacija se može pojaviti i nakon zarastanja akni, bubuljica, ekcema ili opekotina.Pege su u najvećem broju slučajeva bezopasne i predstavljaju estetsku promenu.
Međutim, ukoliko primetite da pega ili mladež počinje naglo da menja oblik, boju, veličinu, svrbi ili krvari, važno je posetiti lekara.
Ključnja pitanja kako biste mogli da utvrdite o kojim tačno pegama je reč:
Na kom delu tela se pege nalaze?
Da li su oduvek tu ili su se pojavile skoro?
Da li menjaju boju ili oblik tokom godine?